Wojciech Cłapiński: Nieobecni obecni

W czerwcu tego roku, podczas koncertów Jacka White'a w warszawskiej Stodole i krakowskim Klubie Studio można było przyjść z telefonem, ale przed wejściem urządzenie trafiało do specjalnego, zamykanego etui. Chcesz zadzwonić albo sprawdzić wiadomości? Proszę bardzo, ale musisz wyjść do wyznaczonej strefy. Nie jest to zresztą wyłącznie fanaberia zagranicznych gwiazd. Polski raper Otsochodzi podczas październikowych koncertów na warszawskim Torwarze również postanowił ograniczyć używanie telefonów. Uczestnikom stojącym na płycie zaklejano aparaty w smartfonach. Najwyraźniej coraz więcej artystów dochodzi do wniosku, że skoro publiczność zapłaciła za możliwość zobaczenia ich na żywo, warto dać jej szansę rzeczywiście to zrobić. A może po prostu chcieliby od czasu do czasu zobaczyć twarze swoich fanów zamiast tyłów ich telefonów.
 
Organizując koncerty od lat 90., miałem okazję obserwować, jak zmieniała się publiczność. Kiedyś ludzie podnosili ręce, dziś częściej telefony. Zamiast przeżywać emocje, nagrywają setki filmów z fatalnym dźwiękiem, drżącym obrazem i głową przypadkowego widza na pierwszym planie. Ciekawe, ile z tych nagrań ktokolwiek później ogląda. Żeby była jasność, sam też robię zdjęcia i zdarza mi się coś nagrać. Nie zamierzam udawać człowieka, który nigdy nie sprawdza telefonu. W którymś momencie jednak potrzeba zachowania wspomnienia zaczęła przeszkadzać w jego tworzeniu.
 
I wcale nie chodzi wyłącznie o koncerty. Spotkanie jakich wiele. Kilka osób przy stole. Ktoś otwiera laptopa, bo będzie robił notatki. Ktoś inny kładzie na stole telefon, oczywiście ekranem do dołu, co najwyraźniej ma świadczyć o pełnym skupieniu. Po kilku minutach pojawia się pierwsze powiadomienie. Potem drugie. Ktoś zerka na ekran, ktoś odpisuje na wiadomość, ktoś przeprasza, bo musi odebrać. Wszyscy są na spotkaniu. Przynajmniej według kalendarza.
 
Nie mam nic przeciwko notowaniu na komputerze. Sam korzystam z technologii każdego dnia i trudno byłoby mi bez niej pracować. Problem zaczyna się wtedy, gdy ekran staje się wygodną zasłoną, za którą można jednocześnie uczestniczyć w rozmowie, odpowiadać na maile i sprawdzać, czy świat przypadkiem nie potrzebuje nas pilniej gdzie indziej. A przecież rozmowa to nie tylko wymiana informacji. To również gesty, spojrzenia, reakcje, czasem chwila milczenia. Rzeczy, których nie zapisze żaden automatyczny protokół spotkania. Można mieć perfekcyjne notatki i nie zauważyć, że rozmówca właśnie bez słów dał nam coś do zrozumienia.
 
Podobnie bywa w restauracji, podczas rodzinnego obiadu czy spotkania z przyjaciółmi. Telefon leży na stole jak dodatkowy uczestnik rozmowy. Nie odzywa się często, ale kiedy już to zrobi, natychmiast dostaje głos. I tu muszę przyznać, że sam prowadzę ze sobą regularną walkę, żeby nie być ucieleśnieniem wszystkiego, o czym właśnie piszę. Mam sporo obowiązków i często towarzyszy mi przekonanie, że muszę być pod telefonem. Bo ktoś zadzwoni, bo czeka na decyzję, bo sprawa jest pilna. Znam wszystkie te argumenty. Co więcej, potrafię je bardzo przekonująco przedstawić samemu sobie.
 
Tylko że większość tych pilnych spraw może poczekać pół godziny, o czym moja żona przypomina mi od lat. A człowiek, który siedzi naprzeciwko, nie powinien w tym czasie konkurować o moją uwagę z kolejnym powiadomieniem. Dlatego staram się stosować prostą zasadę. Jeśli umawiam się z kimś na spotkanie, staram się poświęcić mu nie tylko czas, ale również uwagę. Telefon chowam. Nie odkładam go demonstracyjnie ekranem do dołu. Po prostu nie powinno go być między nami. Nie zawsze mi się to udaje, ale coraz bardziej pilnuję tej zasady.
 
Nie łudzę się, żebyśmy wrócili do notesów, papierowych map i telefonów z tarczą. Lubię technologię, doceniam jej możliwości i chętnie z nich korzystam. Chciałbym tylko, żebyśmy od czasu do czasu przypomnieli sobie, kto komu powinien służyć. W naszej branży poświęcamy mnóstwo czasu na wymyślanie sposobów angażowania uczestników. Projektujemy scenografie, atrakcje, interakcje i kolejne doświadczenia. Tymczasem czasami najskuteczniejszym sposobem zaangażowania człowieka jest usunięcie tego, co go rozprasza.
 
Może właśnie dlatego pomysł Jacka White'a tak mi się podoba. Nie potrzebuje kolejnej aplikacji, specjalnego algorytmu ani rozbudowanej technologii. Wystarczy zamknąć telefon w etui, żeby otworzyć się na drugiego człowieka, na to, co dzieje się wokół nas. Na koncertach można to załatwić regulaminem. W codziennych relacjach musimy już poradzić sobie sami.


Autor: Wojciech Cłapiński
Cykl „Przypisy” 


Po ponad dwóch dekadach w branży Wojciech Cłapiński wraca do historii, które w codziennym wirze pracy łatwo przeoczyć. Bo zwykle koncentrujemy się na tym, co na pierwszym planie: projektach, klientach, wynikach i kolejnych decyzjach. Tymczasem to, co najważniejsze, często zapisuje się gdzieś na marginesie. „Przypisy” to cykl o sytuacjach, rozmowach i doświadczeniach, które dopiero po czasie odsłaniają swoje znaczenie – i o tym, co z zawodowego życia naprawdę zostaje z nami na dłużej.
„Przypisy” w MeetingPlanner.pl w trzeci piątek miesiąca 
 
Wojciech Cłapiński – przedsiębiorca, producent wydarzeń i ekspert marketingu. Z branżą rozrywkową związany od lat 90., kiedy współorganizował koncerty oraz cztery edycje legendarnego festiwalu Jazz Jamboree (1996–1999). Na początku lat 2000. zajmował się managementem artystów, by następnie skoncentrować się na event marketingu. Współzałożyciel i wieloletni wiceprezes El Padre, jednej z najbardziej utytułowanych agencji eventowych w Polsce. Laureat tytułu Osobowość Roku MICE Poland, juror konkursów branżowych i komentator rynku. Obecnie rozwija własne projekty na styku biznesu, marketingu, sportu i kultury.