Polskie uzdrowiska coraz wyraźniej wychodzą poza tradycyjnie rozumiane lecznictwo. W Jeleniej Górze rozmawiano o nowych technologiach, zmieniających się oczekiwaniach gości, potencjale rynków zagranicznych i o tym, jak budować konkurencyjność sektora.
XXXII Kongres Uzdrowisk Polskich pokazał sektor znajdujący się w momencie istotnej zmiany. Tradycyjne funkcje lecznicze coraz częściej łączą się z profilaktyką, turystyką zdrowotną, wellbeingiem, aktywnym wypoczynkiem i ofertą całych regionów, a nowe technologie wpływają zarówno na sposób leczenia, jak i zarządzania uzdrowiskami. Rosnące zainteresowanie zdrowiem i dobrostanem oraz potencjał rynków zagranicznych otwierają przed polskimi uzdrowiskami nowe możliwości rozwoju, ale jednocześnie wymagają dostosowania oferty do zmieniających się oczekiwań gości. O tych wyzwaniach rozmawiali w Jeleniej Górze przedstawiciele branży uzdrowiskowej, medycyny, samorządów, ochrony zdrowia i turystyki.
Kongres dwóch środowisk
XXXII Kongres Uzdrowisk Polskich oraz XXXIII Kongres Polskiego Towarzystwa Balneologii i Medycyny Fizykalnej odbyły się w dniach 17–20 września 2026 roku w Jeleniej Górze. Za organizację odpowiadały Stowarzyszenie Gmin Uzdrowiskowych RP i Polskie Towarzystwo Balneologii i Medycyny Fizykalnej, a współorganizatorami były Miasto Jelenia Góra, Stowarzyszenie Unia Uzdrowisk Polskich oraz Izba Gospodarcza „Uzdrowiska Polskie”. Wydarzenie odbywało się pod hasłem „Polskie Uzdrowiska. Dziedzictwo, które Leczy. Przyszłość, która Inspiruje”.
Połączenie dwóch wydarzeń pozwoliło zestawić perspektywę zarządzających uzdrowiskami i samorządami z doświadczeniem środowiska medycznego i naukowego. W kongresie uczestniczyli przedstawiciele gmin i przedsiębiorstw uzdrowiskowych, administracji publicznej, medycyny, fizjoterapii, biznesu oraz sektora turystycznego. Wydarzenie cieszyło się dużym zainteresowaniem wśród prezydentów, burmistrzów i wójtów gmin uzdrowiskowych, kadry zarządzającej, lekarzy, fizjoterapeutów i personelu obsługującego pacjentów.
Jakiej przyszłości szukają uzdrowiska?
Założeniem wydarzenia było spojrzenie na sektor szerzej niż wyłącznie przez pryzmat lecznictwa uzdrowiskowego. W jednym programie znalazły się zagadnienia dotyczące ochrony zdrowia, zarządzania gminami i przedsiębiorstwami uzdrowiskowymi, nowych technologii, turystyki oraz konkurencyjności oferty.
Jednym z najważniejszych pytań było to, jak zachować leczniczą funkcję uzdrowisk, a jednocześnie odpowiadać na nowe potrzeby pacjentów i turystów. Wiceprezes Polskiej Organizacji Turystycznej, dr n. o zdr. Karina Przybyło-Kisielewska wskazywała podczas kongresu turystykę zdrowotną jako obszar o dużym potencjale dalszego rozwoju. – Turystyka zdrowotna, w tym uzdrowiskowa, to obszar o dużym potencjale rozwoju i jeden z kierunków, który chcemy mocniej wspierać w Polskiej Organizacji Turystycznej. Przez wiele lat byłam zawodowo związana ze środowiskiem uzdrowiskowym, dlatego doskonale znam jego możliwości, ale też wyzwania – mówiła dr n. o zdr. Karina Przybyło-Kisielewska.
W tym ujęciu szansą dla sektora staje się połączenie jego tradycyjnych przewag – naturalnych surowców leczniczych, mikroklimatu, doświadczenia specjalistów i zaplecza medycznego – z ofertą odpowiadającą na rosnące zainteresowanie profilaktyką, zdrowiem, dobrostanem i aktywnym stylem życia.
Technologia, zdrowie i zarządzanie
Program kongresu obejmował szerokie spektrum zagadnień – od przyszłości lecznictwa uzdrowiskowego po wyzwania stojące przed samorządami i zarządzającymi przedsiębiorstwami.
Jednym z głównych tematów była sztuczna inteligencja i możliwości jej wykorzystania w lecznictwie uzdrowiskowym, turystyce i zarządzaniu gminami. Osobne miejsce zajęło cyberbezpieczeństwo, w tym szkolenie skierowane do kadry zarządzającej samorządami i spółkami uzdrowiskowymi.
Część medyczna obejmowała m.in. opiekę nad pacjentami onkologicznymi, rehabilitację w chorobach narządu ruchu, kardiologię, uroginekologię i pediatrię uzdrowiskową. Międzynarodową perspektywę zapewniły wystąpienia ekspertów z USA, Czech i Litwy.
Tak zbudowany program pokazywał, że współczesne uzdrowisko funkcjonuje jednocześnie jako część systemu ochrony zdrowia, przedsiębiorstwo, element lokalnej gospodarki oraz produkt turystyczny.
Nowoczesne uzdrowisko to więcej niż zabiegi
Ważnym wątkiem kongresu była zmieniająca się oferta uzdrowisk i oczekiwania współczesnych gości, szczególnie tych przyjeżdżających z zagranicy.
W panelu „Nowoczesne Uzdrowiska” Pavel Trojan z Zagranicznego Ośrodka Polskiej Organizacji Turystycznej w Pradze przedstawił perspektywę rynku czeskiego. Czesi są obecnie czwartą najliczniejszą grupą zagranicznych turystów odwiedzających Polskę, a zainteresowanie Polską systematycznie rośnie.
Z przedstawionej przez Trojana charakterystyki czeskiego rynku wynika, że o wyborze uzdrowiska coraz częściej nie decydują już wyłącznie standard pobytu i oferta zabiegowa. – To ważny sygnał również dla polskich uzdrowisk, szczególnie że czeski gość poszukuje nie tylko dobrej bazy pobytowej, lecz także możliwości aktywnego wypoczynku, dobrej kuchni i ciekawie zagospodarowanego czasu poza samym obiektem – mówił Pavel Trojan.
Znaczenie mają również dostępność komunikacyjna, możliwość zaplanowania pobytu oraz oferta całego otoczenia. Jak podkreślał Trojan, czeski turysta chce wiedzieć nie tylko, gdzie będzie przebywał i z jakich zabiegów skorzysta, ale także jak dotrze na miejsce, co zobaczy i jak będzie mógł spędzić czas.
Prowadzi to do wniosku dla całego sektora: konkurencja między uzdrowiskami coraz częściej staje się również konkurencją między destynacjami. Produkt uzdrowiskowy tworzą wspólnie baza medyczna i wellness, zakwaterowanie, gastronomia, oferta aktywności, atrakcje, kultura, dostępność transportowa i wizerunek regionu. Dla polskich uzdrowisk oznacza to potrzebę większego otwarcia na współpracę z lokalnym sektorem turystycznym oraz projektowania pobytu nie jako zestawu świadczeń realizowanych w jednym obiekcie, ale jako całościowego doświadczenia miejsca.
Jelenia Góra i Cieplice: jedno miasto, różne funkcje
Ten model można było obserwować również w miejscu organizacji wydarzenia.
Kongres odbywał się w Jeleniej Górze, której częścią są Cieplice Śląskie-Zdrój – uzdrowiskowa dzielnica miasta. Cieplice mają ponad 700-letnią tradycję uzdrowiskową, związaną przede wszystkim z występującymi tu źródłami termalnymi. Jednocześnie funkcjonują w otoczeniu całej Jeleniej Góry i Karkonoszy, z ich ofertą turystyczną, przyrodniczą, rekreacyjną i kulturalną.
Dzięki temu wybór gospodarza odpowiadał merytorycznemu kierunkowi kongresu. Uczestnicy mogli zobaczyć uzdrowisko nie jako wyodrębniony obiekt czy zespół sanatoriów, lecz część większej struktury miejskiej i turystycznej.
Kongres „rozpisany” na miasto
Takie podejście znalazło również odzwierciedlenie w organizacji wydarzenia. Kongres nie został zamknięty w jednym obiekcie.
Uroczysta inauguracja odbyła się w Teatrze im. C.K. Norwida i łączyła część oficjalną, merytoryczną oraz celebracyjną. Program obejmował koncert, wręczenie odznaczeń i nagród – m.in. Statuetek Asklepiosa, Perły Balneologii, wyróżnień „Przyjaciel Balneologii” oraz Medalu „Zasłużony dla Stowarzyszenia Gmin Uzdrowiskowych RP” – a także sesję plenarną „Cyfrowy Skok Uzdrowisk – Bezpieczeństwo danych, AI i nowoczesne technologie w tradycyjnym lecznictwie uzdrowiskowym i turystyce”.
Zasadniczą część programu realizowano w Hotelu Mercure Jelenia Góra. Uczestnicy odwiedzili również Uzdrowisko Cieplice i Park Zdrojowy.
Tak skonstruowany program pozwalał wykorzystać różne funkcje miasta. Przestrzeń kongresowa służyła debacie i wymianie wiedzy, teatr – oficjalnej inauguracji, a część uzdrowiskowa – poznaniu miejsca i produktu będącego jednym z głównych tematów rozmów.
Z punktu widzenia organizacji wydarzeń oznaczało to także konieczność skoordynowania przepływu uczestników między kilkoma lokalizacjami oraz powiązania części konferencyjnej z programem realizowanym poza salami obrad.
Wydarzenia towarzyszące jako część doświadczenia miejsca
Program uzupełniały elementy pozwalające poznać Cieplice i Jelenią Górę poza częścią konferencyjną.
W tych samych dniach – od 18 do 20 września – w Cieplicach odbywał się festiwal Wonderland – Asia 2026. Jego wydarzenia realizowano m.in. w Parku Zdrojowym, na Placu Piastowskim i w Parku Norweskim. Program kongresu umożliwiał uczestnikom udział m.in. w koncertach, pokazach mappingowych i instalacjach świetlnych.
Dzięki temu kontakt z miejscem nie przyjmował jedynie formy klasycznej wizyty studyjnej. Uczestnicy mogli zobaczyć uzdrowiskową część miasta również jako przestrzeń kultury, wydarzeń i spędzania czasu wolnego.
W kontekście oferty MICE pokazuje to potencjał miejscowości i dzielnic uzdrowiskowych do organizacji mniejszych konferencji, spotkań firmowych, szkoleń czy wyjazdów incentive, w których istotną część wartości wydarzenia tworzą otoczenie, regeneracja, aktywność i program poza salą konferencyjną.
Znaczenie dla sektora uzdrowiskowego
XXXII Kongres Uzdrowisk Polskich był miejscem spotkania środowisk, które na co dzień patrzą na rozwój uzdrowisk z różnych perspektyw: ochrony zdrowia, medycyny, samorządu, gospodarki i turystyki. Jedną z jego wartości było zestawienie tych perspektyw w ramach wspólnej rozmowy o przyszłości sektora.
Uzdrowiska pozostają elementem systemu ochrony zdrowia, ale równocześnie stają przed koniecznością odpowiadania na inne procesy: starzenie się społeczeństw, rosnące zainteresowanie profilaktyką i wellbeingiem, rozwój turystyki zdrowotnej, zmianę zachowań turystów, cyfryzację oraz coraz większą konkurencję między miejscami.
Kongres pokazał również, że rozwój produktu uzdrowiskowego nie zależy tylko od przedsiębiorstw prowadzących działalność leczniczą. Wymaga współdziałania samorządów, branży turystycznej, hoteli, gastronomii, transportu, sektora kultury i innych podmiotów współtworzących doświadczenie pobytu oraz otwarcia na współpracę z innymi sektorami.
Legacy, czyli co zostaje po wydarzeniu?
Analizując XXXII Kongres Uzdrowisk Polskich, można rozpatrywać soft legacy na kilku poziomach.
Pierwszym jest wymiana wiedzy i budowanie wspólnej perspektywy sektora. Połączenie przedstawicieli medycyny, samorządów, przedsiębiorstw uzdrowiskowych, turystyki i technologii pozwoliło rozmawiać o przyszłości uzdrowisk nie w ramach jednej branży, ale jako o systemie powiązanych funkcji.
Drugim jest wzmocnienie debaty o nowym modelu uzdrowiska – zachowującym funkcję leczniczą, ale rozszerzającym ofertę o profilaktykę, wellbeing, turystykę, aktywność i doświadczenia całej destynacji.
Trzeci efekt dotyczy Jeleniej Góry i Cieplic. Przez kilka dni miasto było miejscem spotkania decydentów, ekspertów i menedżerów związanych z sektorem uzdrowiskowym. Jednocześnie uczestnicy poznawali jego ofertę nie z prezentacji, ale poprzez bezpośrednie doświadczenie różnych przestrzeni miasta.
Czwartym wymiarem legacy może być wzmocnienie potencjału Cieplic jako miejsca spotkań. Kongres pokazał w praktyce możliwość połączenia klasycznego programu konferencyjnego z ofertą uzdrowiskową, regeneracyjną, kulturalną i turystyczną. To format szczególnie dobrze odpowiadający mniejszym konferencjom, spotkaniom eksperckim, wyjazdom firmowym i wydarzeniom, w których wellbeing oraz doświadczenie miejsca stanowią część programu.
Wniosek: Konkurencyjność buduje dziś cała destynacja
Przyszłość polskich uzdrowisk może zależeć od tego, czy uda się zachować ich unikatową funkcję leczniczą, a jednocześnie otworzyć je na nowe grupy odbiorców i nowe potrzeby. Przykład oczekiwań czeskich turystów pokazuje, że dobry zabieg i baza pobytowa przestają wystarczać. Coraz większe znaczenie ma całe doświadczenie pobytu – od dostępności i gastronomii po aktywność, kulturę i atrakcyjność regionu.
W tym sensie XXXII Kongres Uzdrowisk Polskich sam stał się ilustracją jednego z najważniejszych kierunków rozwoju, o których dyskutowano podczas spotkania: współczesne uzdrowisko pozostaje miejscem leczenia, ale coraz mocniej funkcjonuje również jako część kompleksowego produktu turystycznego i gospodarczego. Konkurencyjność uzdrowiska zależy już nie tylko od tego, co znajduje się w jego obiektach, ale również od jakości i różnorodności całej destynacji.